Przeczytane 2022: Tydzień #36

No i tempo czytania siadło. Choć może jest to nie najlepsze określenie, bo różne rzeczy cały czas się czytają, ale tym razem udało mi się skończyć jedynie trzy książki, z czego dwa to "zaległe" podręczniki akademickie. Fantastyki tym razem okrągłe zero, bo Szostak to czysty główny nurt w eksperymentalnej formie. Miłego czytania, ja wracam do walki z makulaturą.

75. Astronomia w geografii - Jan Mietelski, PWN 2013

Długo męczyłem się z tym podręcznikiem poleconym przez jedną z wykładowczyń jako dobry materiał do nauki astronomii. Astronomia w geografii składa się z trzech części. W pierwszej omawiane są różne układy odniesienia i tłumaczone metody obserwacji nieba. Opis ten jest bardzo zmatematyzowany i wymaga dobrej wyobraźni przestrzennej, żeby się w geometryzacji nieba odnaleźć. Po latach przerwy od nauk technicznych okazało się, że ciężko mi było przebrnąć przez stosy wzorów. Druga część jest już przyjemniejsza dla oka, choć i w niej matematyki nie brakuje, a opisuje ona działanie układu Ziemia-Księżyc. Trzecia natomiast opowiada o tym, z czym najczęściej kojarzona jest astronomia, czyli z budową Układu Słonecznego i odległych gwiazd. Po przebiciu się przez matematykę (która, prawdę mówiąc, nie jest jakoś bardzo skomplikowana - nie wiem, dlaczego czytanie wzorów było dla mnie problematyczne) jest to całkiem przyjemna lektura.

76. Szczelinami - Wit Szostak, Powergraph 2022 (Kindle)

Na okładce napisano, że jest to powieść. Trochę dziwna jednak się okazała, bo napisana została wierszem wolnym. Szostak po raz kolejny w swojej twórczości eksperymentuje z formą i robi to bardzo kunsztownie, choć odnoszę wrażenie, że w tej jego zabawie gdzieś gubi się treść. Pokazane na kartach "powieści" wiersze są sposobem, w jaki bohaterka opowiada o swoim życiu. A ta historia jest całkiem zwyczajna (choć przytrafiają się w niej jakieś nietypowe wydarzenia) i gdyby nie forma utworu, można by przejść koło najnowszej książki Szostaka obojętnie. Może miałbym o Szczelinami lepszą opinię, ale nadal nie przepadam za poezją jako środkiem wyrazu: przez silenie się na oryginalność traci ona na przejrzystości przekazu i zamienia sięw bełkot. Jak lubię twórczość Szostaka, tak to zdecydowanie nie jest literatura dla mnie.

77. Geologia Polski dla geografów - Włodzimierz Mizerski, PWN 2002

Porzuciłem ten podręcznik po zakończeniu zimowego semestru i dopiero teraz zdecydowałem się go dokończyć. Szybko się go czyta, bo większą część stron zajmują mapy, profile i przekroje, a samego tekstu jest niewiele. Autor opisuje budowę geologiczną Polski wraz z geograficznym rozmieszczeniem poszczególnych struktur, poczynając od jednostek najstarszych (prekambryjska platforma wschodnioeuropejska) i kierując się chronologicznie ku osadom czwartorzędowym. Podane jest to w sposób w miarę przystępny, choć przyznać muszę, że nauka tego wszystkiego byłaby zwykłym wkuwaniem na pamięć, bo rozumieć tu za bardzo nie ma czego.

Paski postępu:
Marcin Mortka - Mroźny szlak - 78%
Terry Pratchett - Ciekawe czasy - 64%
Stanisław Pagaczewski - Przygody Baltazara Gąbki. Trylogia - 53%
antologia - 24/02/2022 - 49%
Radek Rak - Agla. Alef - 44%
Ola Synowiec, Arkadiusz Winiatorski - Na poboczu Ameryk - 39%
Magdalena Wolińska-Riedi - Kobieta w Watykanie - 36%
Aneta Jadowska - Afera na tuzin rysiów - 31%
Ewelina Stefańska - Więcej niż zło - 30%
Feliks W. Kres - Porzucone królestwo - 28%
Philip K. Dick - Krótki, szczęśliwy żywot brązowego oksforda - 13%

Przeczytane 2021: Tydzień #13

31 marca minął termin zgłaszania nominacji do Nagrody Zajdla, z której to możliwości, jak co roku skorzystałem, wybierając pięć najlepszych moim zdaniem zeszłorocznych fantastycznych powieści i opowiadań. Teraz mogłem już zacząć przygotowywać się do kolejnej edycji nagrody, stąd na liście przeczytanych książek w tym tygodniu Markowski i Marchewka, którzy kolejne tomy swoich cykli zamierzają opublikować w tym roku. Mam nadzieję, że rok 2021 nie przyniesie takiej mizerii, jeśli chodzi o liczbę przeczytanych powieści, jak 2020. Kolejny już raz mam poczucie, że powinienem był przeczytać więcej polskich powieści fantastycznych, ale znów zabrakło mi czasu przed zgłoszeniem nominacji.

20. Umrzeć, by nie zginąć - Tadeusz Markowski, Solaris 2017 (Kindle)

To już pozycja numer siedemdziesiąt w serii Archiwum Polskiej Fantastyki wydawanej przez Wojtka Sedeńkę. Przyznam, że nazwisko autora jakoś nie zapadło mi w przeszłości w pamięci, a tu jednak wychodzi, że jego skromna twórczość należy do klasyki rodzimej literatury sf. Co ciekawe Umrzeć, by nie zginąć, mimo że powstało jako pierwsze, jest zwieńczeniem cyklu Dzieci Hildora. Problem z tą książką jest jednak taki, że dzisiaj się już nie broni. Ot, zwykłe science fiction, gdzie para ludzi wraca na Ziemię po trzech tysiącach lat od wyruszenia ku gwiazdom i próbuje odnaleźć się w zastanej rzeczywistości. Da się to bezboleśnie przeczytać, ale wracać do tej literatury nie ma po co. Zwłaszcza, jeśli ktoś miał kontakt z tą powieścią w latach 80. i wiąże z nią jakieś przyjemne wspomnienia. Teraz raczej się sparzy.

21. Cudze słowa - Wit Szostak, Powergraph 2020

Czapki z głów, panie, panowie i osoby niebinarne; czapki z głów. Szostak zachwyca. Wspaniale snuje opowieść o człowieku, który z punktu widzenia narratorów (a tych jest aż siedmioro) jest jednostką wyjątkową, i świetnie buduje jego mit. Główny bohater, Benedykt Ryś, jest filozofem, podróżnikiem, restauratorem, synem, uczniem, kochankiem. Narratorami zaś są osoby, na których życiu odcisnął on swoje piętno. Mnie najbardziej poruszyły słowa Józefa, ojca, który w bardzo osobisty sposób mówi o swoich relacjach z synem, pokazuje problemy, jakie przychodzą z dorastaniem dziecka i wspomina błędy, jaki popełnił w wychowaniu. Jako rodzic zostałem w tych momentach przez Szostaka sponiewierany na poziomie emocjonalnym, co chyba nie zdarzyło mi się przy lekturze żadnej innej książki. Wspomniałem już o siedmiorgu narratorów, ale przez większość czasu wypowiada się tylko sześcioro z nich. Siódma jest Weronika, której opowieść otwiera Cudze słowia i która mogłaby je zamknąć (swoją drogą: wspaniała konstrukcja tych dwóch rozdziałów), gdyby nie ostatni rozdział wywracający do góry nogami (który to już raz w tej książce?) to, co do tej pory przeczytałem. Jest to pozycja świetna stylistycznie i językowo (Magdalena snująca rozważania na temat płciowości jest obłędna). Zastanawiam się jeszcze, czy biblijne imiona narratorów - Magdalena, Weronika, Paweł, Józef, Jan, Jakub i Szymon - mają znaczenie, ale na razie nie doszedłem do żadnych wniosków, choć swoje podejrzenia mam. Kupujcie i czytajcie. Ja liczę na Nike w 2021 roku dla tej powieści.

22. Wszyscy patrzyli, nikt nie widział - Tomasz Marchewka, SQN 2017 (Kindle)

Bardzo lubię takie historie. W rolach głównych występują szulerzy i inni przedstawiciele przestępczego półświatka, nad miastem unosi się inżynieryjny duch XIX wieku, a do tego potrawa podana zostaje w sosie noir, któremu brakuje jedynie postaci uzależnionego od absyntu i zapijaczonego detektywa. Jest mistrz, jest uczeń i są kłopoty. Do tego dochodzi sięgająca w historię sprzed kilkudziesięciu lat intryga i mamy bardzo fajną powieść łotrzykowską. Niestety znalazło się też miejsce na łyżkę dziegciu: autorowi zdarza się zastosować deus ex machina, żeby uratować bohatera. Niby można to wytłumaczyć tym, że protagonista uważa, że niczym kot ma dziewięć żyć, a pisarz postanawia temu stwierdzeniu przytaknąć, ale jednak zgrzyt tej jest dotkliwy. Niemniej, warto przeczytać. Powinny wystarczyć dwa wieczory, jeśli nikt nie będzie przeszkadzał.

Paski postępu:
Agnieszka Stelmaszyk - Mazurscy w podróży. Porwanie Prozerpiny - 79%
Andrzej Ziemiański - Virion. Adept - 38%
antologia - Fantastyczne pióra 2019 - 18%
Jerzy Broszkiewicz - Wielka, większa i największa - 4%

Przeczytane. Kwiecień 2017

Znajdowanie czasu na czytanie przy dwójce małych dzieci graniczy z cudem, więc czytam w zasadzie wyłącznie w czasie przerw w pracy. Efektem tego są tylko cztery książki ukończone w kwietniu, rośnie za to liczba lektur napoczętych, a to częściowo przy udziale Syna, który czasem coś zdejmie z półki i przyniesie do przeczytania; na ten temat więcej będzie na końcu notki, w książkach rozgrzebanych. Kwiecień upłynął pod znakiem nominacji do nagród Żuławskiego i Zajdla. O dziwo moje głosy do obu z nich znacząco się od siebie różnią: Głębię Podlewskiego doczytałem już po oddaniu głosu na Żuławskiego, a Cherezińskiej i Małeckiego nie było na liście nominacyjnej. Zainteresowani moje typy znajdą na końcu notki. No to jedziemy...

19. Dworzec Śródmieście - Bartek Biedrzycki, Fabryka Słów 2017

Pierwsze dwie części trylogii Biedrzyckiego, której akcja rozgrywa się w tunelach metra postapokaliptycznej Warszawy mnie nie porwały, a po kolejny tom sięgnąłem siłą rozpędu, nie spodziewając się niczego wielkiego. Zostałem jednak pozytywnie zaskoczony: dostałem fajną historię, gdzie większość wątków rozpoczętych w poprzednich powieściach zostaje domkniętych, choć autor pozostawia sobie miejsce na kontynuację. Spędziłem z tą lekturą kilka przyjemnych wieczorów, więc czekam na kolejne efekty pracy Biedrzyckiego.

20. Głębia. Powrót - Marcin Podlewski, Fabryka Słów 2016

Pierwszy tom Głębi Podlewskiego mnie urzekł i żałowałem, że nie zdążyłem go przeczytać przed zgłoszeniem nominacji do nagrody Zajdla. W tym roku postanowiłem tego błędu nie popełnić i udało mi się przeczytać drugą część w terminie (choć przed deadlinem Żuławskiego się nie wyrobiłem). Wprawdzie syndrom środkowego tomu trochę tej powieści doskwiera i widać, że to, co Podlewski tutaj tworzy, jest tylko podkładem pod jakąś monumentalną opowieść, ale cały czas jest to solidny kawał świetnej space opery. Liczba prowadzonych wątków może nieco przeszkadzać w odbiorze lektury, ale widać, że autor ma pomysł, jak je wszystkie połączyć, a do tego potrafi zaskoczyć zwrotami akcji. Bardzo mi się podoba również wykreowany świat, w którym spora część naszej galaktyki została wypalona i ludzkość zmuszona jest zamieszkiwać odległe systemy gwiezdne. Czekam na więcej. Na szczęście już wkrótce wpadnie mi w ręce trzeci, przedostatni tom cyklu.

21. Zombie.pl - Robert Cichowlas, Łukasz Radecki, Zysk i S-ka 2016 (Kindle)

Bardzo podobało mi się Pradawne zło tej pary autorów, więc sięgnąłem po ich wspólną powieść będącą survival horrorem z apokalipsą zombi w roli głównej. Lubię zombi, więc myślałem, że lektura będzie lekka i przyjemna. Tyle, że nie. Mam świadomość, że ciężko może być wymyślić coś nowego w kwestii żywych trupów, ale Zombie.pl masakruje wtórnością. Ciekawie robi się dopiero wtedy, gdy akcja przenosi się do Malborka, a fabuła ze zwykłej ucieczki przed martwiakami zamienia się w rozgrywki polityczne. Ale do tego doszło dopiero w momencie, kiedy Kindle pokazał, że za mną już 60% książki. Irytuje też, że nic nie zostaje wyjaśnione. Liczyłem, że autorzy odpowiedzą na pytanie, co spowodowało inwazję zombiaków, ale się nie doczekałem. Mam wrażenie, że chcieliby jeszcze cośdo tej powieści dopisać, ale goniły ich terminy. Rozczarowanie.

22. Zagroda zębów - Wit Szostak, Powergraph 2016 (Kindle)

Szostaka czytać lubię, choć czasem zaskoczy mnie utworem, którego nijak nie jestem w stanie zrozumieć. I tak jest w tym przypadku. Zagroda zębów to impresja na temat tułaczki Odyseusza, w której autor prezentuje różne możliwe warianty tułaczki greckiego herosa i przedstawia wydarzenia z perspektywy nie tylko Odysa, ale także Penelopy i Telemacha. Można się zachwycać językiem, bo tutaj Szostak radzi sobie znakomicie, ale cały czas zastanawiam się, jaki cel miało napisanie tego krótkiego dzieła. Nie dochodzę do żadnych konkretnych wniosków może z wyjątkiem tego, że nie jest to literatura dla mnie.

Rozgrzebane:
- Pismo święte Starego i Nowego Testamentu (zacząłem Księgę Ezdrasza, choć planowałem, że uda mi się dokończyć księgi historyczne; niestety nie wyszło)
- Paul Kleinman - Kupa wiedzy (skończyłem 33 lekcje z 40)
- Dmitrij Głuchowski - Metro 2035 (nic w kwietniu nie ruszyłem, nadal więc mam przeczytany jeden rozdział)
- Elżbieta Cherezińska - Królowa (dopiero zacząłem, ale dobrze mi idzie)
- antologia - Poczytaj mi, mamo. Księga piąta (bez zmian w stosunku do poprzedniej notki)
- Jan Brzechwa - Brzechwa dzieciom. Dzieła wszystkie. Bajki (powoli idzie, bo Syn nie może się skupić za bardzo przy dłuższych tekstach, jakie tu są umieszczone, a poza tym ilustracji trochę mało)
- antologia - Dobro złem czyń (przeczytałem pierwsze opowiadanie Magdaleny Kucenty)
- Dan Simmons - Drood (przeczytałem jedną stronę po tym, jak mi Syn przyniósł z półki do poczytania i szybko się znudził)
- Philip K. Dick - Trzy stygmaty Palmera Eldritcha (sytuacja, jak z Droodem)
- Paweł Majka - Człowiek obiecany (już kończę)
- Roald Dahl - Fantastyczny Pan Lis (przeczytałem Synowi jeden rozdział, ale powinno pójść szybko, jak już się za to na poważnie wezmę)

I na koniec moje nominacje do Żuławskiego (trzy z nich znalazły się w finale, czyli mój gust nie jest taki zły):
1. Radek Rak - Puste niebo (5 pkt.)
2. Michał Cholewa - Inwit (4 pkt.)
3. Jakub Ćwiek - Grimm City. Wilk! (3 pkt.)
4. Krzysztof Piskorski - Czterdzieści i cztery (2 pkt.)
5. Michał Gołkowski - Moskal (1 pkt.)

Przeczytane 2015: Tydzień #51 i 52

Ostatnia notka w tym roku. W ostatnich dwóch tygodniach przeczytałem pięć książek. Bardzo usilnie starałem się też ukończyć Pierwszy rok życia dziecka, ale zabrakło mi jednego dnia - myślę, że do jutra uda mi się przeczytać tę książkę, przy której siedzę od października. Rozpoczętą mam też Chatkę Puchatka, ale muszę ją odłożyć do momentu, kiedy Junior będzie w stanie nie płakać, jak mu się czyta.

122. Wróżenie z wnętrzności - Wit Szostak, Powergraph 2015

Szostak chyba definitywnie porzucił fantastykę i ugrzązł w mainstreamie. Tym razem stworzył ciekawy monolog człowieka zamkniętego we własnej głowie, opisującego otaczającą go rzeczywistość. Ta zaś sprowadza się do jego brata i bratowej opiekujących się nim i zamieszkujących stację kolejową gdzieś na odludziu. Szostak skupia się na wzajemnym oddziaływaniu bohaterów na siebie i świat dookoła nich. A ten jest bardzo oniryczny. Wprawdzie nie ma tu nic fantastycznego, ale sposób pokazania go przypominał mi Szostakowe Chochoły. Interesująca pozycja.

123. Dopóki nie zgasną gwiazdy - Piotr Patykiewicz, SQN 2015 (Kindle)

Przeczytałem wcześniej w FWS opowiadanie, którego akcja rozgrywa się w świecie Dopóki nie zgasną gwiazdy. Ponieważ koncepcja wykreowanych realiów wydała mi się interesująca, sięgnąłem po powieść Patykiewicza. Dostałem ciekawą i nietypową postapokalipsę, gdzie Ziemię spotkała kolejna epoka lodowcowa będąca następstwem strącenia Lucyfera na ziemię. Ludzkość chroni się w wysokich górach, gdzie potęga Złego jeszcze nie sięga, ale wydaje się, że nic nie uchroni niedobitków przed zagładą. Najsłabszym elementem powieści jest fabuła - o questowym charakterze, służąca chyba jedynie prezentacji świata przedstawionego. Bohater idzie tam, gdzie go pokierują, czasem z przyczyn od siebie niezależnych musi gdzieś zostać na dłużej. Nic szczególnego, ale poszczególne elementy świata są przedstawione w sposób interesujący. A prawdopodobne wyjaśnienie, czym jest strącony upadły anioł może zaskoczyć. Ponieważ Patykiewicz zostawił otwartą furtkę dla kontynuacji, z niecierpliwością będę czekał na dalszy ciąg tej opowieści.

124. Zbrojni - Terry Pratchett, Prószyński i S-ka 2013 (Kindle)

Straż miejska Ankh-Morpork wraca w całej okazałości w postaci kryminału na wesoło. Miastem wstrząsa seria morderstw i, choć niektórzy chcieliby patrzeć w całkiem innym kierunku, znajduje się ktoś, kto posiada wystarczającą odrobinę przyzwoitości, żeby sprawie się dokładniej przyjrzeć. Bohaterowie bawią równie mocno jak do tej pory, a i do fabuły ciężko mieć jakieś większe zastrzeżenia. Może tylko tyle, że znów na siłę wprowadza się magów z Niewidocznego Uniwersytetu i Bibliotekarza - bez nich powieść nie straciłaby na atrakcyjności. Powoli utwierdzam się w przekonaniu, że jedynym protagonistą Świata Dysku, którego nie jestem w stanie polubić i który działa mi na nerwy jest Rincewind. Pozostałym bardzo mocno kibicuję.

125. Gamedec. Zabaweczki. Sztorm - Marcin Przybyłek, SuperNOWA 2010

Ostatnia pożyczona od kolegi część przygód gierczanego detektywa, który już właściwie przestał być gamedekiem, a stał się żołnierzem-nadczłowiekiem na usługach korporacji. Początek nudny jak flaki z olejem do tego stopnia, że miałem ochotę rzucić książkę w kąt; i pewnie by tak było, gdyby nie to, że nigdy tak nie robię. Czytałem więc dalej i gdzieś od dwusetnej strony zaczęło się robić ciekawie, kiedy poszczególne wątki zaczęły się ze sobą łączyć. Na pewno nie powinno się mieć za długiej przerwy pomiędzy lekturą Błysków a Sztormem, gdyż obie te książki powinny być zbite w jedną całość, ale wydawca chciał dwukrotnie wydoić pieniądze od czytelnika (albo uniknąć wydawania 900-stronicowej knigi). W każdym razie Zabaweczki sprawnie łączą pierwsze dwa tomy Gamedeca z Czasem silnych istot - teraz rozumiem, jak dużym błędem było sięganie po wydaną przez Fabrykę Słów część przygód Torkila zanim zapoznałem się ze starszymi książkami.

126. Elfryda - Antoni Lange, BookRage 2014 (Kindle)

Coś krótkiego na koniec roku. Muszę przyznać, że spodziewałem się zupełnie innej literatury. Antoni Lange znany jest mi jako autor fantastyki z lamusa i właśnie tego typu utworów oczekiwałem od tego zbioru opowiadań, a dostałem garść krótkich opowieści obyczajowych, skupiających się na relacjach międzyludzkich, w większości przypadków romantycznych kontaktach damsko-męskich. Jeśli miałbym krótko je scharakteryzować, to są one doskonale nijakie. Nie są złe, czy nieładnie napisane (choć trącą myszką), ale nie sądzę, żeby pozostały mi w pamięci do Święta Trzech Króli 2016 roku. Na pewno moja świadomość literacka nie zubożałaby, gdybym Elfrydy nie przeczytał, ale nie czuję się jakoś szczególnie zdruzgotany tym, że poświęciłem na lekturę cały jeden dzień.

Podsumowanie roku

Cel na rok 2015 był ambitny: przeczytać 150 książek. Mniej więcej do sierpnia szło mi bardzo dobrze, później tempo spadło, osiągając stały pułap 2/3 dotychczasowej liczby przeczytanych książek. Przez ostatnie miesiące nie udawało mi się przekroczyć dziesięciu książek na miesiąc, co jest oczywiście związane z narodzinami potomka. Z tego też powodu osiągnąłem najsłabszy wynik od trzech lat, zmykając rok ze 126 książkami na koncie. W skali kraju jest to wynik bardzo dobry, ale mam wrażenie, że w przyszłym roku przekroczenie bariery stu pozycji może się okazać problematyczne, jeśli nie niewykonalne.

Statystycznie tradycyjnie najwięcej przeczytałem fantastyki - 97 książek (w tym 78 polskiej i 19 zagranicznej) - dalej następuje przepaść, a potem w kolejce jest mainstream (10 książek), literatura podróżnicza (tylko 5 - spodziewałem się więcej) i dramaty (4 sztuki z Wolnych Lektur).

Wydawnictwem, po którego produkty najczęściej sięgałem była Fabryka Słów (15 książek - widać, kto wydaje najwięcej polskich autorów fantastycznych), a zaraz za nią podążała NOWA/SuperNOWA (12, głównie dzięki Gamedecowi Przybyłka i Sadze o Czarokrążcy Baniewicza). Na kolejnych miejscach uplasowali się: Prószyński i S-ka (8 - Świat Dysku się kłania), Bookrage, Solaris (po 7) i Wolne Lektury (6).

Nadal niewielki jest udział żeńskich autorek w czytanych przeze mnie książkach. Niestety panie nie zaczynają pisać fantastyki, a te, które są na rynku, zdołały się okopać i swoich pozycji raczej nie oddadzą nowicjuszkom. Szkoda, bo w znacznej części przypadków kobieca fantastyka jest interesująca. Zauważyłem natomiast, że panie coraz częściej są autorkami książek podróżniczych, których w roku 2016 planuję przeczytać nieco więcej niż w mijającym.

Rywalizacja papier vs ebook zakończyła się zwycięstwem tego drugiego 74:52, co daje większą przewagę niż w 2014 roku. Co ciekawe, wyjazdów w tym roku miałem mniej, więc ciężko mi tę dysproporcję wyjaśnić, gdyż starałem się czytać naprzemiennie - raz papier, raz ebook. Z tego pierwszego rezygnowałem tylko, będąc w podróży.

Na koniec jeszcze mała statystyka odnoście autorów. Najczęściej sięgałem po Pratchetta (8 tomów Świata Dysku), a dalej znajdują się Baniewicz, Białczyński, Przybyłek (po 4 książki - cykle pisali), Ćwiek, Gołkowski, Lewandowski, Pilipiuk i Shakespeare (po 3). W sumie przewinęło się przez moje ręce 87 autorów, nie licząc antologii, dla których mam przygotowaną oddzielną kategorię.

Co w 2016? Prawdopodobnie wrócę do pisania jednej notki miesięcznie. Brakuje mi już czasu na cotygodniową twórczość. Spróbuję też nadrobić lektury do Zajdla, co oznacza, że powinienem przestać czytać cokolwiek innego niż polska fantastyka A.D. 2015/2016, ale chyba tego nie uda się do końca zrealizować; w końcu podobne postanowienie mam co roku. Nie udało mi się wyrobić na polterświęta 2015, może więc w nadchodzącym roku uda mi się rozdać trochę niepotrzebnych i zajmujących zdecydowanie za dużo miejsca książek, filmów i gier.

Tradycyjnie też, na koniec garść podziękowań:

• Dla Żony za, pomijając wszystko inne, bycie pierwszą czytelniczką bloga i regularne wprowadzanie poprawek, a także za regularne podrzucanie książek w pierwszym półroczu.
• Dla stałych czytelników, którzy pozostawiają po sobie ślad: Asthariel, Aszhe, baczko, Clod, earl, Gosia, Ifryt, MEaDEA, Melanto, Vanth i zegarmistrz. Dzięki temu, że wiem, że mnie czytacie, pisanie o książkach ma jakikolwiek sens.
• Dla Bartka Biedrzyckiego, który znalazł chwilę na skomentowanie moich wypocin na temat swojej książki. To naprawdę super sprawa wiedzieć, że autorzy reagują na opinie o swoich dziełach.

Do przeczytania w 2016.

Przeczytane 2014: Tydzień #30

Mimo najszczerszych chęci, nie udało się przeczytać w tym tygodniu rekordowych pięciu książek - utknąłem na Sanatorium Pod Klepsydrą Schulza (nie mogę zrozumieć, co autor próbował przekazać) - ale cztery sztuki to i tak bardzo dobry wynik. W końcu do głosu dochodzi papier: w tym tygodniu tyle samo pozycji w wydaniu z martwego drzewa, co w wersji elektronicznej. Taki stan prawdopodobnie będzie się utrzymywał w najbliższym czasie, bo staram się trzymać zasady "Kindle w pracy, papier w domu"; dzięki temu książki do sprzedania na allegro powinny być w jeszcze lepszym stanie.

77. Blask fantastyczny - Terry Pratchett, Prószyński i S-ka 2011

Powoli zapoznaję się ze Światem Dysku i ciągle nie jestem nim zachwycony. Fabularnie Blask fantastyczny nie powala, choć jest bardziej wciągający niż Kolor magii, prawdopodobnie dlatego, że jest jednolitą powieścią, a nie zbiorem opowiadań i daje więcej czasu na zanurzenie się w historii. Czyta się to nieźle - książka jest sprawnie napisana językowo (duża w tym zasługa tłumaczącego tekst PeWuCa), z olbrzymią dawką humoru i kolorowymi bohaterami. Humor z jednej strony jest tym, co stanowi o sile utworu (gdyby nie wszechobecne gagi, nikt by pewnie na Świat Dysku nie zwrócił uwagi), a z drugiej jest go nieco za dużo - od pewnego momentu wiadomo, że Rincewind powie coś głupiego, a Dwukwiat zachowa się nieodpowiedzialnie.

78. Wieczorem przyjdź na zócalo - Michał Głombiowski, Wydawnictwo Literackie 2013 (Kindle)

Książka wydana pod patronatem miesięcznika Poznaj Świat, w której autor zabiera nas w podróż po Ameryce Środkowej (Meksyk, Gwatemala, Salwador, Honduras). W ciekawy sposób opisuje życie lokalnej ludności, głównie potomków Majów, choć brakuje mu polotu i gawędziarskiego stylu Cejrowskiego. Pozwala dobrze przyjrzeć się zwykłym obywatelom zamieszkującym wspomniane kraje i świetnie przedstawia ich mentalność; widać, że tym, co go najbardziej interesowało w czasie trzymiesięcznej podróży, były spotkania z ludźmi, a nie zabytki czy natura. Warto przeczytać, choć od strony czysto literackiej lektura może być trochę uciążliwa.

79. Druga księga dżungli - Rudyard Kipling, Wolne Lektury 2014 (Kindle)

Kontynuacja przygód Mowgliego (w tym tłumaczeniu jest już nazywany w ten sposób) w indyjskiej dżungli przeplatana opowieściami o innych bohaterach, nie tylko z kraju maharadżów - trafia się też historia dziejąca się wśród Eskimosów. Ale to dzieje życia chłopca wychowanego przez wilki są najmocniejszą stroną zbioru; pozostałe teksty raczej mnie znudziły i nie przekonały do siebie (może poza Cudem Purun Bhagata o indyjskim pustelniku). Fabułę części opowiadań znałem z animowanej Księgi dżungli (podziękowania dla nieistniejącej już Telewizji Krater za wspomniane w poprzedniej notce anime z francuskim dubbingiem i polskim lektorem), więc może dlatego najlepiej mi się czytało o Mowglim; tak jak podobają się nam te piosenki, które znamy. Wciąż jednak mam wrażenie, że jestem za stary na tę lekturę. Chętnie podsunąłbym ją moim przyszłym dzieciom, ale mnie lektura nie potrafiła wciągnąć i poczułem się nią znużony.

80. Sto dni bez słońca - Wit Szostak, Powergraph 2014

Świetna satyra Szostaka na humanistyczne kręgi naukowe. W roli głównej występuje irytujący (zabieg zamierzony) polonista, który postrzega świat przez różowe okulary, nie dostrzega oczywistości, a fakty interpretuje na swój sposób; i biada tym, którzy próbują mu przemówić do rozsądku. Z jednej strony, dzięki postaci głównego bohatera-narratora, książka bawi, z drugiej smuci i zmusza do refleksji nad stanem dzisiejszej nauki: ile prac jest niepotrzebnych, poruszających miałkie tematy... Co typowe dla twórczości Szostaka, powieść została napisana doskonałym stylem i, mimo że fabuła nie posuwa się naprzód zbyt szybko, książkę czyta się jednym tchem. Autor ponoć inspirował się Don Kichotem, zakolejkowałem więc utwór Cervantesa na Kindle'u i sięgnę po niego w wolnej chwili.

Stara niesprzedana i nowa porcja makulatury dostępna na allegro.

Przeczytane. Luty 2013

Luty był całkiem niezłym miesiącem czytelniczym. Udało się przeczytać osiem książek, choć mogło być lepiej, gdyż sporo czasu zajęli mi Cherezińska i Nabokov. Tym razem nie sięgnąłem po ani jedną pozycję Fabryki Słów, za to całkiem przyjemną lekturę stanowiły trzy tomy z serii Zwrotnice czasu Narodowego Centrum Kultury. Do tego doliczyć mógłbym Zapomnij o Ziemi autorstwa C.C. Mac Appa publikowane w Miesięczniku Fantastyka nr 3/'82, 1/'83 i 2/'83, ale, jak wspomniałem miesiąc temu, czasopism nie liczę. W dalszym ciągu jestem o dwie styczniowe pozycje do tyłu.

8. Fuga - Wit Szostak, Lampa i Iskra Boża 2012

Po rewelacyjnych Chochołach i bardzo dobrym Dumanowskim sięgnąłem po zakończenie trylogii krakowskiej. Tym razem Szostak całkowicie odchodzi od fantastyki. Bartłomiej Chochoł powraca do rodzinnego domu i opowiada różne wersje historii swojego życia. Powieść cały czas nawiązuje do dwóch poprzednich utworów autora, choć ich znajomość nie jest konieczna do zrozumienia Fugi, część informacji podawanych przez Bartka jest nawet sprzeczna z lekturą poprzednich tomów. Bardzo ciekawa jest konstrukcja każdego z rozdziałów, widać, że sztukę pisania autor opanował na bardzo wysokim poziomie. Przy całym jednak uznaniu dla kunsztu Szostaka, nie trafia ona w mój gust, po prostu nie jest to moja literatura.

9. Gambit Wielopolskiego - Adam Przechrzta, Narodowe Centrum Kultury 2013

Powieść wydana z okazji 150 rocznicy wybuchu powstania styczniowego. Co w tej sytuacji zaskakuje, autor krytycznie podchodzi do źle przygotowanych zrywów niepodległościowych Polaków w XIX wieku. Przechrzta wskazuje wiele wad polskiego społeczeństwa, wad, które nie znikają na przestrzeni wieków. Akcja powieści toczy się bowiem w cyberpunkowym XXII stuleciu na terenie Imperium Rosyjskiego, a w przedstawionej linii czasu do wspomnianego powstania nie doszło. Polakom pod rządami cara żyje się nieźle, nie doszło do wojen światowych i ogólnie świat prezentuje się przyjemniej niż w znanej bohaterom powieści wersji rzeczywistości, w której powstanie styczniowe wybuchło. Fabuła jest poprowadzona ciekawie, główny bohater daje się lubić, zakończenie jest bardzo dobre i zaskakujące. Co prawda to dopiero luty, ale już mam pierwszy utwór nominowany do przyszłorocznych Zajdli.

10. Felix, Net i Nika oraz Pałac Snów - Rafał Kosik, Powergraph 2011

Trzeci tom przygód trójki nastolatków z jednego z warszawskich gimnazjów ucieka nieco w stronę horroru. Rafał Kosik kolejny raz daje popis kreatywności, tym razem stawiając przed bohaterami problem zbiorowych koszmarów. Akcja toczy się wartko, oprócz głównego wątku prowadzone są jeszcze dwa poboczne. Jeden dotyczy wyborów przewodniczącego szkoły - tutaj autor doskonale przedstawia mechanizmy kampanii wyborczych - drugi zaś rodzącego się uczucia pomiędzy Netem a Niką (tutaj wychodzi, że dziewczyna jest jedyną dojrzałą osobą z trójki). Nieco rozczarowuje zakończenie, które, mimo że pomysł na rozwiązanie akcji jest całkiem dobry, jest za mało wyraziste. W dalszym ciągu jest to jednak bardzo dobra młodzieżowa literatura. Swoją drogą jest to kolejny przykład tego, jak ekranizacja wpływa na odbiór książki. Czytając wypowiedzi Manfreda, w głowie miałem cały czas głos Cezarego Pazury.

11. Orzeł bielszy niż gołębica - Konrad T. Lewandowski, Narodowe Centrum Kultury 2013

Po tę książkę sięgnąłem, mimo że wcześniej przeczytane utwory Lewandowskiego mnie nie porwały. Seria Zwrotnice czasu jest jednak numerowana i głupio wyglądałaby na półce bez jedenastego tomu, a skoro już go zakupiłem to wypadałoby przeczytać. Jest to kolejny utwór wydany przez NCK z okazji 150 rocznicy wybuchu powstania styczniowego. Pierwszy rozdział strasznie mnie wynudził, później akcja toczy się spokojnym tempem, zakończenie zaś, muszę przyznać, pozytywnie mnie zaskoczyło - takiego rozwiązania akcji się nie spodziewałem. Fabuła tej steampunkowej powieści opowiada o wygrywanym przez Polaków powstaniu styczniowym, a to dzięki wynalazkom Łukasiewicza. Niestety narracja prowadzona jest topornym stylem i sprawia wrażenie, jakby autor chciał pochwalić się, jaki to genialny pomysłu przyszedł mu do głowy. Na szczęście z dialogami Lewandowski radzi sobie lepiej. Szkoda też, że wątek miłosny sprowadza się do seksu i ślubu, pozbawiony jest jakiejkolwiek głębi. Utwór ten zdecydowanie przegrywa rywalizację z omawianą wcześniej powieścią Przechrzty.

12. Pożądanie - antologia, Powergraph 2013

Lubię czytać antologie. Choć ich poziom zwykle jest nierówny, wśród zgromadzonych opowiadań zazwyczaj znajdzie się jakaś perełka. Poza tym mam grupę swoich ulubionych autorów, po których twórczość sięgam zawsze i których teksty znajdują się w zbiorach, a oprócz tego mogę się zapoznać także z nieznanymi mi wcześniej autorami. Pożądanie nie odbiega poziomem od antologii, z którymi do tej pory miałem okazję się zapoznać. Tym razem zebranych zostało dwanaście opowiadań. Najbardziej rozczarował mnie Wit Szostak, pisząc opowiadanie o niczym, a po tym autorze spodziewałem się czegoś solidnego. Niektóre z tekstów są również zbyt wulgarne jak na mój gust - chodzi mi tutaj o RP Productions Cetnarowskiego i Och, Rafał Żulczyka. Czułem się, jakbym czytał podrzędne porno czasopismo. Szczepan Twardoch pokazał, że, jeśli mu zależy, to potrafi pisać tak, żeby mógł zostać bezboleśnie przeczytany, choć jak zwykle jest w swojej twórczości pesymistyczno depresyjny. Najbardziej pozytywnie oceniam Małą May Marcina Przybyłka. Autor co prawda nie pisze niczego odkrywczego, ale porusza pewien problem, którego rozwiązanie powinno się wydawać oczywiste, ale w dzisiejszych czasach jest często pomijane. Większość opowiadań jest pisana z męskiej perspektywy, jedynie Jakub Małecki w Dziś mam na imię Agata i Bernadeta Prandzioch w Wywiadzie przedstawiają wydarzenia, patrząc oczami kobiet. Osobną kwestię stanowi okładka książki. Uważam, że dobra literatura broni się sama i nie musi żerować na komercyjnych sukcesach innych produktów. Rozumiem, że trzeba inwestować w działania marketingowe, ale nawiązywanie ilustracją do Pięćdziesięciu twarzy Greya uznaję za brak wiary wydawcy w jakość publikowanych opowiadań.

13. Korona śniegu i krwi - Elżbieta Cherezińska, Zysk i S-ka 2012

Sięgnąłem po to tylko dlatego, że było mocno wyeksponowane w Empiku i zainteresowały mnie gabaryty książki. Jest to przede wszystkim powieść historyczna, a fantastyka stanowi jedynie niewielki dodatek, głównie w postaci pogańskiej magii, chrześcijańskich cudów i rycerskich herbów. Cherezińska sięgnęła po mało znany fragment polskiej historii, a mianowicie po czasy rozbicia dzielnicowego i próby sięgnięcia różnych stronnictw po koronę króla Polski. Poprowadzona z rozmachem fabuła i masa ciekawych bohaterów sprawiają, że powieść czyta się bardzo dobrze. Utwór skupia się na Przemyśle II i jego drodze po koronę króla Polski. Jedynym wątkiem, bez którego powieść by nie ucierpiała i który wydaje się zbędny, jest ten dotyczący Starszej Krwi, porzucony w którymś momencie, jakby autorka nie wiedziała jak go rozwinąć po zaistnieniu pewnych zdarzeń historycznych. Z lektury jednak jestem bardzo zadowolony i mam ochotę sięgnąć po Grę w kości, o ile znajdę na to choć odrobinę czasu. Prawdopodobnie będę nominował Koronę... do tegorocznych Zajdli.

14. Wallenrod - Marcin Wolski, Narodowe Centrum Kultury 2009

Powieść Wolskiego wydana z okazji 60 rocznicy wybuchu II wojny światowej przedstawia wersję historii, w której Polska staje u boku nazistowskich Niemiec. Autor dedykuje utwór profesorowi Pawłowi Wieczorkiewiczowi i wyraża w niej zbieżne z historykiem poglądy, zgodnie z którymi Polska powinna przyjąć żądania Rzeszy i wraz z nią stanąć do wojny przeciwko Związkowi Radzieckiemu, a w sojuszu trwać dopóki hitlerowcy będą zwyciężać. Książka jest powieścią szpiegowską. Główną bohaterką jest Żydówka, której udaje się przedostać do otoczenia Hitlera i stamtąd przekazuje informacje o planach Rzeszy polskim władzom. Akcja trzyma w napięciu, mimo że od początku wiadomo, że agentce nic strasznego się stać nie może - już na początku dowiadujemy się, że wydarzenia w powieści są zapisem wspomnień bohaterki, która dożyła podeszłego wieku. Jedyną rzeczą, do której mógłbym się przyczepić, jest zastosowanie kompozycji szkatułkowej. Było to moje trzecie podejście do twórczości Wolskiego (po Agencie Dołu i Ewangelii według Heroda) i za każdym razem dostałem porcję solidnej literatury.

15. Lolita - Vladimir Nabokov, Muza 2012

Kolejny tytuł podrzucony przez Narzeczoną. Nuda, nuda, nuda. Przez 400 stron tekstu męczyłem się z wzdychającym do dziewczynki we wczesnej fazie dojrzewania narratorem, którego przemyślenia formułowane były w bełkotliwy sposób. Posługujący się pseudonimem Humbert Humbert pisarzyna podkochuje się w dwunastolatce, choć precyzyjniej byłoby stwierdzić, że jej pożąda. Przez pierwszą część utworu próbuje się do niej zbliżyć, w drugiej zaś, pisząc ogólnie, żyje z nią, co jakiś czas zmieniając miejsce pobytu. Jedynie niezłe zakończenie w pewnym stopniu ratuje utwór. W dzisiejszych czasach, kiedy małoletnie dziewczęta oddają swoje wdzięki starym dziadom za doładowanie telefonu, treść powieści już nawet nie szokuje, choć faktem jest, że w pruderyjnych latach 50 XX wieku napisanie takiego utworu i wydanie go było odważnym posunięciem. Niestety próby czasu Lolita nie przetrwała.